Afgelopen zondag 20 november hebben de 21 Learners (waar ik er één van ben) tijdens TEDxYouth samen met Kennisnet een workshop gegeven over “21st Century Skills”. Dat onderwerp zijn we als 21 Learners al zo’n half jaar mee bezig. Nouja eigenlijk niet per se met het onderwerp, dat stelt opzich weinig voor, maar gaat het vooral om HOE krijgen we het onderwijs zo ver dat ze er wat mee gaan doen.
Tijdens de TEDxYouth heb ik, samen met Pauline en Stephanie, een workshop gegeven over één van deze skills, namelijk: Kritisch Denken.
Om te beginnen stond ik samen met Pauline op het podium en hebben we een aantal filmpjes laten zien, waarbij we aan het publiek vroegen of ze dachten dat dit “echt” was. Daarmee wilden we aantonen dat je niet zomaar alles kan geloven, hoe echt het er ook uit kan zien.
Vervolgens praktisch aan de slag. Het publiek werd opgedeeld in groepjes en ieder groepje ging aan de slag met een andere skill. Het was vooral de bedoeling dat we uiteindelijk met een extreem praktisch voorbeeld komen waarmee een school morgen al aan de slag zou kunnen met de skill “Kritisch Denken”.
Zo gezegd, zo gedaan. Om te beginnen nadenken over “Wat is kritisch denken?”, en natuurlijk “Hoe kunnen we kritisch denken?”. Beide komen heel simpel gezegd eigenlijk gewoon neer op “Waarom!?”, en dat dan constant. Je vermogen om kritisch te kunnen denken ontwikkelen is dus zorgen dat je constant een irritante kleuter in je hoofd hoort.
Maar, dan aan de slag met de opdracht “Hoe zorg je ervoor dat dit morgen nog een plekje kan krijgen in het onderwijs?”.
Één van de ideeën die wij hierover ontwikkelden was: Laat leerlingen zelf een project opdracht bedenken. Stel een aantal criteria waar het aan moet voldoen en laat het verder los. Docent geeft dan geen richting meer maar faciliteert, en terroriseert ze continu met “Waarom?”. Om het project een beetje ambitieus (daar leer je het snelst/meest van!) te kunnen maken vonden we eigenlijk ook allemaal wel dat je de zelfopgelegde illusie van “vakken” los zou moeten laten, want bijna alles wat je in de praktijk doet is van toepassing op meerdere van deze “vakken”.
Een ander idee was: Een verplichting stellen meerdere soorten bronnen te gebruiken als je ergens een werkstuk over maakt. Bijvoorbeeld gebruik 2 verschillende websites, 1 documantaire, en een interview uit de krant. Persoonlijk vind ik dit idee minder goed, omdat het nog steeds nadenken niet garandeert. Het verplicht je om met meer gedoe een werkstuk te maken, maar je kan nog steeds alles samenvatten naar 1 verhaal zonder er zelf écht over na te denken.
Ook hebben we gedurende deze brainstorm onbewust kritisch nagedacht over het onderwijs opzich. Veel punten van het onderwijs waarvan gedacht wordt dat het essentieel is kwamen ter discussie te staan, bijvoorbeeld: De meerwaarde van toetsen, of zoals eerder al genoemd vakken, maar ook het idee van een Curriculum, of waarom de meeste opdrachten alleen voor school bedoelt zijn en verder voor de buitenwereld (bijna) waardeloos zijn.
Al met al mooie resultaten, en ik ben benieuwd waar en wanneer er iets van opgepakt wordt! 
